MAAKer Manon Juliette in
Haarlems Dagblad

Verbeter de wereld en word duurzaam ontwerper. Een designer kan heel wat betekenen voor de samenleving. Ook Manon Juliette de Bruijn probeert met haar werk de wereld een beetje mooier maken. „Met dat consumptiegedrag zijn we alleen maar bezig om een bodemloos vat proberen te vullen.”

De aandacht voor klimaat, natuur, milieu, duurzaamheid en sociaal ondernemen begint anno 2019 flink te groeien. De idealistische Manon Juliette de Bruijn had hier jaren geleden al oog voor. „Ik studeerde 3D design aan de kunstacademie en wilde daarnaast graag ontwikkelingswerk doen. Ik besloot mijn eindexamenopdracht te combineren met een goed doel. Ik wilde samenwerken met minder bedeelde mensen. Na wat onderzoek kwam ik op twee landen uit waar ik iets zou kunnen ondernemen: India en Brazilië.”

Gevoed door gesprekken met experts van het Tropeninstituut, kwam ze in 2005 in Brazilië terecht. „Ik ging daar werken met mensen met een lichamelijke en of geestelijke beperking. Ik was gekoppeld aan Brazoo, een leuk Braziliaans kledingmerk dat je een beetje kunt vergelijken met het Nederlandse Oilily. Ik ontwierp een tassenserie. Dat lukte goed. Brazoo wilde de tassen graag hebben.”

Toch was Manon Juliette niet tevreden. „Er stonden twee naaimachines in het leeratelier. Daar mocht, op twee vrouwen na, niemand aankomen. Zo veranderde er niets aan de arbeidskansen van de anderen. Dat schoot mijn doel voorbij. Daarnaast werd ik niet blij van de kwaliteit van de tassen. Dat was ook een verbeterpunt.”

Veranderen

Terug in eigen land gebruikte ze haar ervaringen om het nog beter te doen. „Ik ben daar niet voor drie maanden heengegaan om vooral zelf een leuke ervaring te hebben. Ik wilde wezenlijk iets veranderen. Ik wilde die groep mensen een kans geven mooie dingen te maken. Waarbij we het milieu niet uit het oog zouden verliezen. Ik wist waar ze goed in waren en wat ze in huis hadden. Een stansmachine, bijvoorbeeld.”

Onder de naam Os Elos (de verbinding) ontwikkelde ze een serie van drie tapijten. „Helemaal gemaakt van restleer. Geknoopt. Zonder lijm.”

Met vloerkleed Feliz -Portugees woord voor gelukkig- won de Haarlemse ontwerpster in 2007 de Toon van Tuijl Designprijs. Een belangrijke onderscheiding voor mensen die een brug weten te slaan tussen ontwikkelingslanden en de Westerse markt. Ze bracht als een van de eersten sociaal ondernemer- schap en duurzaamheid bij elkaar. „Die prijs, dat vind ik ook belangrijk om te vertellen, is meteen een eerbetoon aan Toon zelf die in 2006 in Kenia werd gedood bij een roofoverval. Hij werkte daar met plaatselijke producenten aan een project.”

Vloerkleed Feliz wordt gemaakt van restleer uit de meubelindustrie. Dit betekent dat het materiaal van hoge kwaliteit is. „Klavertjes vier worden in elkaar gehaakt zonder dat daar extra materiaal voor nodig is. En bijna iedereen kan dat doen. Je kunt zo’n kleed natuurlijk ook weer loshalen. Dit betekent dat je het vloerkleed altijd kunt aanpassen aan je wensen. Je kunt van één kleed twee karpetten maken, bijvoorbeeld.”

Een ontwerp dat meerdere doelen dient: de schoonheid van een fraai ontwerp, de zorg voor het milieu en werkgelegenheid.

Manon Juliette barst niet alleen van de ideeën, ze voert ze ook uit. Zo probeerde ze ook in Brazilië tassen te laten maken voor de Nederlandse markt. Een anekdote uit die tijd: „In Brazilië lopen ze bijna allemaal met een klein tasje. Zeker als ze uitgaan. Wij Nederlanders zijn van de functionaliteit. Onze tassen zijn groter, omdat we alles willen kunnen meenemen wat we -eventueel- nodig hebben. ’Dat kan toch niet’, kreeg ik als reactie toen ik mijn idee voor een tas voor de Nederlandse markt had uitgelegd. Ze vonden het ontwerp maar niets. ’Kan niet, bestaat bij mij niet’, heb ik toen uitgelegd. Je moet het minimaal een keer geprobeerd hebben! Het leken wel magische woorden. Ze durfden uit hun comfortzone te stappen. Die tassen kwamen er.”

Betrouwbaar

Het is geen gemakkelijke weg geweest om in Brazilië een betrouwbare samenwerkingspartner voor langere tijd te vinden. „Om eerlijk te zijn werd ik gewoon bedonderd als ik voor een paar maanden terug in Nederland was. Dan werden mijn ontwerpen stiekem nagemaakt of kregen de mensen die ervoor werkten niet hun loon uitbetaald. Dat vond ik best moeilijk. Ik heb met drie verschillende organisaties gewerkt.” Manon Juliette ontdekte uiteindelijk dat ook in eigen land nog veel te verbeteren valt. „Ik ben ervan overtuigd dat alle bedrijven winst kunnen maken. Ook als een onderneming met mensen werkt die wat verder van de arbeidsmarkt af zijn komen te staan. Voor Feliz en Dude (zie kader Hé Dude, red.) werk ik bijvoorbeeld samen met de Hartekamp Groep die mensen met een beperking op allerlei manieren ondersteunt.” „Ik heb best veel meegemaakt. Zo dacht ik dat ik een rendabel project had opgestart op de Filipijnen. Dankzij de betrouwbare zuster Francis. Maar toen zuster Francis vertrok, bleek er teveel op haar schouders gerust te hebben. Zij viel weg en daarmee ook de hele organisatie. Dat was een groot verlies voor me. Want ik geloof in duurzame relaties, in gelijkwaardigheid. Als het dan een andere kant opgaat, is dat best even moeilijk voor me. Duurzaamheid geldt natuurlijk ook voor de manier waarop we met onze aarde omgaan. We hebben maar één planeet. Wat ik heel lastig vind, is dat steeds meer bedrijven zichzelf duurzaam noemen terwijl ze het echt niet zijn. Bij dat soort ondernemingen gaat consumptie vaak over het vullen van een leeg vat. Ik vind het een uitdaging om mensen op een humoristische manier duidelijk te maken dat het anders kan en moet. Ook op het gebied van social design.”

Social design

Bij social design wordt een ontwerp als het ware in het hart van de maatschappij geplaatst. Het kan iets kan toevoegen aan het menselijk welzijn en levensonderhoud. Manon Juliette is een pionier op dat gebied. „Social design is nu zogenaamd helemaal je van het. Ook hierbij valt het niet mee het kaf van het koren te scheiden. Ik ontwerp items die hergebruikt kunnen worden en die worden gemaakt door mensen die niet vooraan staan. Misschien komt het door wat ik heb meegemaakt met mijn gehandicapte zus die inmiddels overleden is. Dankzij haar heb ik heel duidelijk kunnen zien hoe belangrijk het is dat je mee mag doen in de maatschappij. Als ik haar rolstoel duwde, spraken mensen tegen mij in plaats van tegen haar. Ze was heel intelligent en wilde gewoon gezien worden. ’Jij hebt zo’n mooi leven’, zei ze dan. ’Maar dat gaat niet vanzelf’, was mijn antwoord. Ik betrok haar bij het maken van de vloerkleden in tijden dat het slecht met haar ging. Geweldig vond ze dat.”

En nu werkt Manon Juliette aan iets heel anders: www.walkoutwardrobes.nl. Ofwel: Wow. „Met het project word je uitgedaagd om op een andere manier tegen je kleding aan te kijken. Dankzij Wow wordt het leuk om kleding een tweede leven te geven. Wow is een ingenieus programma dat je uiteindelijk van een uitpuilende kledingkast afhelpt. Opruimen klinkt makkelijker dan het is want aan elk kledingstuk kleeft wel een mooi verhaal of een zoete herinnering. Heb je vijf dingen weggedaan, dan lukt nummer zes echt niet meer. Wow helpt je daarbij. Kleding krijgt een mooie tweede kans en jij bent van die overvolle kledingkast af.”

Meer over het bijzondere werk van Manon Juliette, klik hier.

Tekst Nancy Ubert Foto’s: Paul Vreeker en PR.

MAAK-Manon-Haarlems-Dagblad_pdf copy

Volg onze social media kanalen Facebook, Instagram, LinkedIn en Twitter.

Deel dit bericht: [ssba]

Interview Vrij zaterdag 19 januari 2019 Haarlems Dagblad.